Historiek gebouw

Muziekcentrum De Bijloke kent een rijke geschiedenis. Dat merkt u ongetwijfeld wanneer u doorheel de gebouwen wandelt. Het gebouw dat we vandaag kennen als de concertzaal is een middeleeuwse ziekenzaal die gebouwd werd in de 13de eeuw. Een schitterende en unieke sporenkap overdekt de brede zaal.

Onderzoek heeft aangewezen dat voor dit dakgebinte de eiken – een heel bos – tussen 1251 en 1255 in Zuid-België werden omgehakt. Van daar reisden de boomstammen, wellicht vlottend, over Luik en Dordrecht, en over de Zwinhaven van Damme naar Gent. Ten oosten van de grote ziekenzaal werden bijgebouwen vervangen door een tweede ziekenzaal die sinds de 16de eeuw bekend staat als het Craeckhuys (het Kraakhuis). Over de betekenis van die naam is met het niet eens. Twee verklaringen blijven mogelijk: kraken als verwoording voor ernstig ziek zijn of voor overlijden. De oprichting van deze tweede ziekenzaal wordt gesitueerd rond het begin van de 16de eeuw. Het Craeckhuys binnen het Bijlokecomplex, een wettelijk beschermd monument binnen een wettelijk beschermd stadslandschap, is een uniek voorbeeld van 16de-eeuwse hospitaalarchitectuur in Europa.

Het middeleeuwse hospitaalcomplex werd in de 19de eeuw aangevuld met een aantal gebouwen in neoklassieke stijl door stadsarchitect Pauli. Het gaat meer bepaald om het anatomisch instituut dat opgericht werd voor de opleiding geneeskunde van de Gentse Universiteit. Sinds de oprichting van de Gentse Universiteit in 1816 door koning Willem I werd de opleiding van artsen en ander medisch personeel immers aan het Bijlokehospitaal toevertrouwd. Daarvoor waren ook zalen, gebouwen, kantoren en laboratoria nodig. Het unieke anatomisch auditorium of anatomisch theater en de bibliotheekvleugel maken eveneens deel uit van Muziekcentrum De Bijloke.

Het volledige Bijlokecomplex werd recent grondig gerestaureerd. Een masterplan begeleidde de sanering waarbij de herwaardering van de historische Bijlokesite in zijn historische eigenheid centraal staat. Voor nieuwe functies, die niet in de bestaande historische gebouwen konden worden opgenomen, werd gekozen voor een sobere eigentijdse architectuur. Zo ook voor het toegangsgebouw met onthaal- en circulatiefuncties. Het hedendaags concept beantwoordt niet alleen aan de functionele vereisten, maar zorgt ook voor een visuele en ruimtelijke verbinding tussen het 19de-eeuwse hospitaal en het 13de-eeuwse ziekenhuis, een hedendaagse noot in een concert van historische architectuur.