Ludwig van Beethoven

° 17 december 1770 (Bonn)
† 26 maart 1827 (Wenen)

We mogen trots zijn, want Ludwig van Beethoven was één vierde Belg. Zijn grootvader; Lodewijk van Beethoven was namelijk een Mechelaar. Lodewijk verhuisde naar Bonn, waar zijn kleinzoon geboren zou worden.

Beethovens vader, Johann van Beethoven, was zanger. Hij trachtte van zijn zoon een wonderkind te maken, zoals Mozart geweest was. En met aardig succes; Beethoven nam vanaf 1779 les bij Christian Gottlob Neefe. Hij leerde ‘Das Wohltemperierte Klavier’ uit het hoofd spelen en zou tegen zijn twaalfde al in staat geweest zijn voor Neefe in te vallen als hoforganist. Op deze jonge leeftijd begon Beethoven ook reeds te componeren.

Hoewel Beethoven succes boekte op muzikaal vlak, was het leven thuis niet gemakkelijk. Zijn ouders waren arm en zijn vader dronk regelmatig. Toch schijnt het dat de jonge Beethoven een extravert en vrolijk kind was.

In 1782 werd reeds Beethovens eerste werk uitgegeven; de ‘Dressler-Variationen’. 2 jaar later mocht hij zichzelf als hoforganist voorstellen.

In 1787 reist Beethoven voor het eerst naar Wenen. Daar ontmoette hij waarschijnlijk Mozart en kreeg hij lessen van Haydn. Tegelijk begin Beethoven allerhande soorten composities te schrijven voor de aristocratische mecenassen aan welke Haydn hem voorstelde.
Beethoven nam het echter niet echt nauw met de gedragsregels van die tijd en gedroeg zich meer dan eens ongepast in adellijk gezelschap. Bovendien werd hij – normaal voor die leeftijd – verschillende malen verliefd op dames van hogere stand.
Gedurende deze periode verbleef Beethoven een tijdlang bij Prins Karl von Lichnowsky, aan wie hij onder andere zijn sonate ‘Pathétique’ opdroeg.

In 1802 merkt Beethoven dat hij steeds slechter hoort. Dit besef leidt tot een eerste persoonlijke crisis, tijdens welke hij veel minder zal componeren. In oktober dat jaar schrijft Beethoven zijn ‘Heiligenstadt Testament’ dat bedoeld was voor zijn broers, na zijn dood. In dit testament beschrijft hij zijn ervaringen bij het doof worden, hoe hij zich niet meer durft vertonen uit angst dat iemand zijn aandoening zou opmerken. Hij is de wanhoop nabij en bekent zelfs niet ver weg te staan van de drang om zich het leven te ontnemen. Maar gelukkig voor ons was Beethoven zich bewust van zijn eigen genialiteit en besloot hij verder te leven om de volgende reden;

“Ah, it seemed to me impossible to leave the world until I had brought forth all that I felt was within me.”

In de jaren na zijn crisis zou Beethoven dan ook alles in het werk zetten om composities voort te brengen die de wereld nog nooit gezien had. Een voorbeeld hiervan is zijn 3e symfonie, de ‘Eroica’. Er volgden nog vele grote werken en ze zouden allen helpen bouwen aan de reputatie van Beethoven als geniaal componist.

In 1818 echter hoort Beethoven bijna niets meer. Hij gaat steeds meer teruggetrokken leven en wordt achterdochtig tegenover iedereen die hem omringt. Hij heeft enkele hechte vrienden met wie hij nog relaties onderhield. Opdat zij met hem konden communiceren hield hij zogenaamde ‘conversatieboekjes’ bij. Daarin liet hij hen neerschrijven wat ze wouden zeggen zodat hij hen dan kon antwoorden. Deze boekjes zijn tot op vandaag bewaard gebleven.
De tweede crisis zal Beethoven minder makkelijk of misschien zelfs nooit helemaal overwinnen. De muziek uit de laatste periode van zijn leven is moeilijker te begrijpen en intenser dan die ervoor. Er komen steeds meer wringende noten voor, disonante passages die voor sommige van de muziekcritici van die tijd niet goed te praten zijn.

Beethovens gezondheid gaat er steeds verder op achteruit. Uiteindelijk sterft hij op 57 jarige leeftijd. Op zijn begrafenis zullen duizenden mensen aanwezig zijn.